Boeren blog: inspreken

10 maart 2026
biologisch boeren
Voor het vakblad Vee&Gewas schrijft Howard Koster iedere maand een column over de ervaringen bij de opstart van burgerboerderij de Biesterhof. Soms tracht hij deze ervaringen in een bredere context te plaatsen, soms houdt hij het klein.

HOWARDS BLOG

Vorige week woensdag had ik het voorrecht om namens Caring Farmers vijf minuten in te mogen spreken tijdens een vergadering van de Provinciale Staten (PS) van Gelderland. Het onderwerp was het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw.

Voor mij is de provinciale politiek nog vrij nieuw terrein en ik heb me van te voren dan ook even verdiept in ‘hoe het zit’. Op provinciaal niveau zijn er gedeputeerden met een portefeuille, dit zijn als het ware de ministers. Dan zijn er statenleden (ook met portefeuilles), die in feit dezelfde rol hebben als kamerleden op nationaal niveau. In dit geval waren er Statenleden aanwezig van de verschillende politieke partijen en was er de gedeputeerde Harold Zoet van de BBB, daar hij de bijbehorende onderwerpen zoals landbouw en natuur in zijn portefeuille heeft.

Het agendapunt ‘gewasbeschermingsmiddelen’ was door de griffie (ambtelijke ondersteuning van de PS) opgedeeld in drie sessies. De eerste sessie was een zogeheten informatiedag, in de vorm van een ronde-tafel-bijeenkomst waarbij men zich liet informeren door experts op het gebied van gewasbescherming in de landbouw. Denk hierbij aan een professor van WUR en een adviseur van het College voor Toelating van Gewasberschermingsmiddelen en Biociden (CTGB), maar ook iemand van het Pesticide Action Network (PAN).

Oordeelsvorming

De tweede sessie noemde men een verkenning en was dus de sessie waar ik bij aanwezig was. Deze bestond uit de inspraakronde en daarna de mogelijkheid voor Statenleden om vragen aan de gedeputeerde te stellen. De laatste sessie staat gepland voor 4 maart en is de zogeheten oordeelsvorming. Als we het weer even vergelijken met de nationale politiek, dan is de oordeelsvorming denk ik het meest vergelijkbaar met een wel/niet aangenomen motie in de Tweede Kamer. Het is dus een niet-bindend advies aan de gedeputeerde op het gebied van het gevoerde beleid ten aanzien van gewasbescherming.

Nou, tot zover dat wat ik geleerd heb over de Provinciale Staten. Mochten er onwaarheden in staan, dan hoor ik dat graag!

Bij het inspraakuur zelf had iedere inspreker vijf minuten en was er vervolgens vijf minuten voor maximaal twee vragen van Statenleden aan de inspreker. Ik had een mooi verhaal voorbereid (vond ik zelf) en was best zenuwachtig. Gelukkig mocht ik als laatste, zodat ik bij de anderen nog even ‘de vorm’ kon afkijken, want hoe begin je zoiets eigenlijk en wat zijn de omgangsvormen?

Takenpakket

Wat mij meteen opviel was het hoge niveau van de insprekers en de manier waarop zij in alle rust een complex onderwerp bespraken, duidelijk hun standpunt naar voren brachten en toch binnen de vijf minuten bleven (want die is zo voorbij). Al gauw werd het mij duidelijk dat veel van de insprekers belangenorganisaties vertegenwoordigden en dit dus tot hun professionele takenpakket behoorde.

Wat mij verbaasde, was dat de inspreker van LTO Noord in haar introductie aangaf dat zij ook de biologische boeren van Gelderland vertegenwoordigde, maar toch een pleidooi hield tegen verdere afbouw van het gebruik van chemische gewasbescherming. Na wat uitzoekwerk werd mij wat duidelijker hoe de vork in de steel zit: LTO Noord mag spreken voor de bij hun aangesloten biologische boeren, het Biohuis (niet LTO Noord dus) vertegenwoordigt de belangen van alle biologische boeren.

Organiseren als groene boer

Voor mij was het een zeer leerzame ervaring, waarbij ik (zoals altijd) mijn best heb gedaan om een oprecht verhaal te vertellen zonder bij te dragen aan verdere polarisatie van de sector en onze maatschappij. Het was een hele mooie inkijk in de complexe werking van onze democratie in een tijd waarin deze toch op bepaalde manieren onder druk staat en ik was onder de indruk van de zorgvuldigheid waarmee men zich in dit geval liet informeren. Daarbij ben ik overtuigd geraakt van het belang dat de ‘groene’ boeren zich politiek beter organiseren en zorgen voor goede vertegenwoordiging en een duidelijke stem. Niet als tegengeluid, maar wel om ook gehoord te worden.

Geïnteresseerd in wat Howard te vertellen had? Kijk het hier terug.