Boeren blog: volharden

Een van mijn favoriete films is de Shawshank Redemption, waarin Andy Dufresne onterecht levenslang vastzit in de gevangenis. Ergens in deze epische film wil Andy een bibliotheek beginnen en de gevangenen helpen met lezen en schrijven. Om aan boeken te komen, schrijft hij iedere week een brief aan de gevangenisinstantie die daarvoor kan zorgen. Na jaren van schrijven ontvangt hij een lading boeken, met daarbij een korte brief met het verzoek om te stoppen met schrijven. Vanaf dat moment schrijft hij niet één, maar twee brieven per week.

Afgelopen week voelde ik mij een beetje Andy. Na een proces van vier jaar heeft mede-vennoot Claudi eindelijk de vergunningen binnengesleept die wij nodig hebben voor ons bestaansrecht als kleine multifunctionele boerderij. Het gaat in dit geval om een buitenplanse omgevingsvergunning (BOPA), aanlegvergunningen voor halfverharding en bouwvergunningen voor een kleine biobased winkel en schuurtje.

Even voor het juiste perspectief: de halfverharding betreft nog geen 1.000 vierkante meter (m2) en in totaal komt er 65 m2 bebouwing bij. Het is dus niet de wereld die we hebben gevraagd en het is een heel lang en ietwat slopend proces geweest (ik schreef eerder hierover in ‘Lang leve het team’).

Elektrisch beregenen

Tegelijkertijd met de afronding van dit hoofdstuk speelt er echter alweer iets nieuws op de boerderij, namelijk ons plan om elektrisch te beregenen. Ondanks het feit dat we op de Biesterhof extensieve gewassen (graan, peulvruchten) telen in klimaatadaptieve systemen (agroforestry) zijn we door de klimaatextremen toch genoodzaakt om onze akkers en jonge bomen in het voedselbos te beregenen. De afgelopen jaren heb ik de akkers beregend met een zware dieselpomp en een sproeikanon. Iets wat niet past binnen onze duurzame ambities en met de huidige dieselprijzen ook absoluut niet uit kan.

Daarentegen, je moet wat, want een dood gewas is ook niet regeneratief te noemen. Graag zouden we daarom willen overstappen op een elektrisch beregeningssysteem met druppelirrigatie voor de bomen en een beregeningsboom voor de akkers. In de huidige situatie zouden we hiervoor wel een verzwaring van onze stroomaansluiting moeten hebben. Dat is gezien de netcongestie niet heel plausibel.

Gedeelde ambitie om zelfvoorzienend in stroom te worden

Logischer zou het zijn om ook op het gebied van stroom naar zelfvoorziening te streven en na een gesprek met over’boer’man Anton en buurman Nico bleek er een gedeelde ambitie te zijn om hier gezamenlijk aan te werken. Ook Anton wil namelijk overstappen op elektrisch beregenen en ook hij heeft daarvoor een verzwaarde aansluiting nodig. Nico daarentegen heeft inmiddels veel zonnepanelen die op piekmomenten veel meer stroom produceren dan dat hij kan gebruiken. Om zelfvoorzienend te worden op het gebied van energie is echter meer nodig dan zonnepanelen alleen. Daarvoor hebben we ook een kleine windmolen nodig, een ‘off-grid’ netwerk tussen de gebouwen en een hoeveelheid grote batterijen. Kortom, dat kunnen we niet alleen.

Autonoom stroomnetwerk

Ik begon vorige week met een belletje naar netbeheerder Liander om uit te zoeken of dat wat wij willen vanuit hun perspectief ook wenselijk is. Het antwoord was een volmondig ‘ja!’. Mij werd verteld dat dit soort autonome netwerkjes zeker een bijdrage kunnen leveren aan een afname van de algehele netcongestie. Ik kreeg een speciaal telefoonnummer voor verdere ondersteuning en Liander gaf aan ook te willen helpen bij het verkrijgen van de nodige vergunningen en beschikbare subsidies. Daarbij gaf Liander aan dat de spin in het web hiervoor de gemeente is en dat hun medewerking hierbij essentieel is.

Lang verhaal kort: de inkt op de BOPA is nog niet droog of het volgende project is alweer opgepakt. En op het moment van versturen van het eerste mailtje hierover naar de gemeente, schoot opeens de scène van de Shawshank Redemption door mijn hoofd, waarbij Andy tussen een hoop boeken staat, het briefje leest waarin hij verzocht wordt zich ‘koest’ te houden en met een glimlach op zijn gezicht het volgende zegt:

‘It only took 6 years. From now I will write two letters a week instead of one.’