Boeren blog: Bioboer zoekt vrouw

Voor het vakblad ‘Sterke Erven’ schrijft Howard Koster iedere maand een column over de ervaringen bij de opstart van burgerboerderij de Biesterhof. Soms tracht hij deze ervaringen in een bredere context te plaatsen, soms houdt hij het klein.

In alles wat we op de Biesterhof doen en in bijna al de vormen waarop ik mij hierover uit, proberen wij polarisatie uit de weg te gaan. Er is niet één oplossing en er zijn maar heel, heel weinig mensen of bedrijven die alles compleet goed of compleet fout doen. Zo weinig zelfs dat ik ze niet ken. Maar mensen denken graag in hokjes, de (sociale)media spelen hierop in en opeens leven we toch in een schijnbaar zwart-witte wereld, waarin iedereen een mening heeft over alles.

Dit komt ook in de nieuwe, tweedelige docu van Yvon Jaspers over parkinson en gewasbeschermingsmiddelen ontzettend duidelijk naar voren, en ik krijg momenteel van veel mensen om mij heen de vraag of ik het al gekeken heb en wat ik ervan vind. Jullie misschien ook?

Allereerst dit: ik heb beide afleveringen met veel interesse en soms de nodige ontroering gekeken en wil mijn respect uitspreken voor de telers en voor mensen zoals Bas Bloem die het lef hebben om voor de camera toch met enige nuance over dit onderwerp te spreken.

Beter laat dan nooit?

Daarnaast wil ik wel zeggen dat het mij (net zoals Yvon zelf) heel erg verbaasde dat zij na al die jaren filmen met boeren nu pas voor het eerst stilstond bij het thema ‘gewasbeschermingsmiddelen’. Dit terwijl het gewoon een heel belangrijk onderdeel is van de teelt en het er al jaren in de media over gaat. Ik vond het ontwapenend hoe emotioneel en kwetsbaar zij zichzelf liet zien in dit eerste deel, maar verbaasde mij verder over de eenzijdige focus op parkinson in relatie tot het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, terwijl haar broer helemaal geen connectie met de landbouw heeft.

Waarom niet een docu waarin ze uitzoekt welke mogelijke factoren van invloed kunnen zijn geweest op de ontwikkeling van deze vreselijke ziekte bij haar broer? Helaas lijkt ze er in het tweede deel voor te kiezen de route van oppervlakkige polarisatie helemaal tot het einde toe te volgen (emotie-tv), tot en met het dieptepunt waarbij een huilende, maar verder kerngezonde buurtbewoner zich tot zijn vrienden richt om hun te vragen zijn kinderen uit te leggen dat ‘papa toch echt zijn best had gedaan’.

Woede over bekende kwesties

Jaspers slaagt er dus goed in om de bestaande, maar ook al zeer bekende wederzijdse woede en onbegrip in beeld te brengen, maar doet heel weinig tot niets om een aantal grotere vraagstukken te belichten. Al jaren gaat het bijvoorbeeld over de vele ‘claims’ die op Nederlandse landbouwgrond worden gelegd: zonnepanelen, datacentra, woningbouw, et cetera. Grondprijzen gaan door het dak en de boeren roepen ‘no farmers, no food’.

Waarom dan toch ook lelies en tulpen? Deze zijn geen ‘food’ en ook nog gewassen waar relatief veel gewasbescherming voor nodig is. Eén keer komt deze vraag zijdelings voorbij, maar geen enkele poging wordt ondernomen om dit te beantwoorden. ‘It’s the economy, stupid’, is het antwoord. Economisch gezien kan het gewoon heel goed uit, terwijl voedselgewassen in Nederland al jaren onder druk staan (zie bijgevoegde grafiek van het Bedrijven Informatie Net van Wageningen Social & Economic Research).

Bloemen of voedsel

Daarom telen boeren bollen en als we daar dus verandering in willen, moeten we voedsel uit eigen land meer gaan waarderen. Zo simpel kan het zijn. Helaas komt dit totaal niet naar voren in de docu, net zo min als dat er aan bod komt dat er wel degelijk alternatieven zijn voor de gangbare teelt en dat er echt wel succesvolle bio- en zelfs biodynamische bedrijven zijn die zonder chemische gewasbescherming in staat zijn om hoge opbrengsten voedsel voor humane consumptie te produceren.

Al met al blijf ik achter met het gevoel dat er hier kansen zijn gemist op een goede, inhoudelijke discussie. Of was dit slechts een opzetje naar de nieuwe serie ‘Bioboer zoekt vrouw’?

Foto: Ellen Meinen